تاریخچه کپچا (CAPTCHA): ابزاری برای دیجیتالی کردن کتابها توسط گوگل
کپچا (CAPTCHA) یکی از ابزارهای مهم در دیجیتالی کردن کتابها و اسناد قدیمی است. این سیستم نهتنها از وبسایتها در برابر رباتها محافظت میکند، بلکه به نوعی به حفظ و دیجیتالی کردن میراث فرهنگی بشریت نیز کمک میکند.
تاریخچه و تولد اولیه کپچا
تصور کنید در حال خرید بلیت اینترنتی یا ورود به یک حساب کاربری مهم هستید که ناگهان یک کادر کوچک با حروف ناخوانا برایتان ظاهر میشود. اینجاست که از شما خواسته میشود "ثابت کنید که ربات نیستید". این حروف در هم تنیده که در ابتدا ممکن است آزاردهنده به نظر برسند، به یک هدف بزرگ خدمت میکنند. در سال 2000 میلادی و در حالی که اینترنت همچنان در حال رشد بود، رباتهای مخرب شروع به تولید حسابهای جعلی در یاهو کردند. یاهو برای مقابله با این مشکل به یک راهحل نیاز داشت.
در دانشگاه کارنگی ملون، "لوئیس فون آن" به همراه استادش موفق شدند سیستم کپچا را طراحی کنند. این سیستم که به معنی "تست تورینگ عمومی کاملاً خودکار" بود، به کاربران اجازه میداد با شناسایی حروف کج و نامنظم، از ورود رباتها به سایتها جلوگیری کند. این نوآوری به سرعت در اینترنت محبوبیت پیدا کرد و به استاندارد امنیتی تبدیل شد.
تبدیل کپچا به فرصتی برای دیجیتالی سازی
تا سال 2006، میلیونها نفر در حال حل کپچاها بودند، اما فون آن به این فکر افتاد که این زمان چه مقدار از ظرفیت مفید بشریت را هدر میدهد. او متوجه شد که با انجام یک محاسبه ساده، میتواند از این زمان برای دیجیتالی کردن منابع تاریخی استفاده کند. اینگونه بود که پروژه ریکپچا (reCAPTCHA) به وجود آمد.
در سیستم جدید ریکپچا، به کاربران دو کلمه نمایش داده میشد: یکی کلمهای که کامپیوتر آن را شناسایی کرده و دیگری کلمهای که نرمافزار OCR قادر به شناسایی آن نبود. کاربران با حل این کلمات به دیجیتالی کردن متون قدیمی و نامشخص کمک کردند.
خرید گوگل و گسترش پروژه
با توجه به موفقیتهای ریکپچا، روزنامه نیویورک تایمز قراردادهایی برای دیجیتالی کردن آرشیو خود با فون آن امضا کرد. در سال 2009، گوگل به این پروژه پیوست و با خرید شرکت فون آن، ظرفیت عظیم این سیستم را برای دیجیتالی کردن کتابهای تاریخی شناسایی کرد. کاربران اینترنت با حل کپچاها به اوراق و متون قرن نوزدهمی در دیتابیس گوگل کمک میکردند.
تکامل کپچاها و ورود هوش مصنوعی
با پیشرفتهای نرمافزاری، کامپیوترها توانستند کپچاهای متنی را بهتر از انسانها شناسایی کنند. به همین دلیل در سال 2014، گوگل سیستم ریکپچای تصویری را معرفی کرد که کاربران را ملزم به شناسایی تصاویر خاصی مانند چراغهای راهنمایی و خطوط عابر پیاده میکرد. این اطلاعات برای کمک به توسعه ماشینهای خودران و پروژههای دیگر گوگل به کار میرفت.
نکات جالب درباره کپچا
- لوئیس فون آن پس از موفقیت کپچا، شرکت Duolingo را برای یادگیری زبان بنیانگذاری کرد.
- برخی هکرها در دوران اوج کپچاها، از آن به نفع سایتهای غیرقانونی خود استفاده میکردند.
- نسخههای جدید کپچا نظیر reCAPTCHA v3 به شناخت رفتار کاربران نیاز دارند و دیگر نیازی به کلیک کردن ندارند.
کپچاها به یک ابزار فراتر از امنیت سایبری تبدیل شدهاند و داستان آنها نشاندهنده تعامل پیچیده انسان و ماشین در دنیای مدرن است. این ابزار نهتنها برای جلوگیری از رباتها طراحی شدهاند، بلکه به حفظ تاریخ مکتوب جهان نیز کمک میکنند.
