آمار مرگومیر زندانیان آزادشده در انگلیس و ولز به رکورد جدیدی رسید
تحقیقات جدید از افزایش بیسابقه مرگومیر زندانیان آزادشده در انگلیس و ولز خبر میدهد. این بحران، ناشی از فقر ساختاری است که آزادشدگان را بدون سرپناه باقی میگذارد و خروجی زندانها را به مسیری مرگبار تبدیل کرده است.
بر اساس گزارش افشاگرانه روزنامه گاردین، شمار زندانیانی که تنها ظرف دو هفته پس از آزادی جان خود را از دست میدهند، به بالاترین سطح در سالهای اخیر رسیده است. کارشناسان، اصلیترین دلیل این پدیده را رها شدن زندانیان در وضعیت بیخانمانی و عدم وجود حمایتهای اجتماعی میدانند.
در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۷۷ نفر تنها در ۱۴ روز پس از خروج از زندان جان باختهاند. این عدد نشاندهنده افزایش ۲۸ درصدی نسبت به سال گذشته (۶۰ مورد مرگ) بوده و بالاترین آمار ثبتشده از زمان آغاز جمعآوری این دادهها در سال ۲۰۲۱ محسوب میشود. تحلیل گزارشهای دیوان داوری زندانها و بازداشتگاهها (PPO) نشان میدهد که از هر چهار زندانی متوفی، یک نفر در زمان آزادی کاملاً بیخانمان بوده است.
دادههای وزارت دادگستری بریتانیا نیز تأیید میکند که تا آوریل ۲۰۲۵، نزدیک به ۱۳ هزار نفر بدون سرپناه یا در وضعیت کارتنخوابی از زندان آزاد شدهاند، که این رقم نسبت به سال قبل ۳۹ درصد افزایش یافته است. تحلیلگران حوزه عدالت اجتماعی بر این باورند که کمبود شدید مسکن حمایتی و شرایط سخت بازار اجاره خصوصی، عملاً راهی برای این افراد باقی نمیگذارد.
در برخی موارد، زندانیان به دلیل شرایط بحرانی، عمداً مرتکب جرم میشوند تا به زندان بازگردند و حداقل به امکاناتی نظیر سقف، غذا و خدمات درمانی دسترسی داشته باشند. انور سولومون، مدیرعامل اندیشکده عدالت اجتماعی Nacro میگوید: "این مرگها یک تراژدی پنهان و البته قابل پیشگیری هستند. ما هر روز میبینیم که داشتن یک سرپناه امن و حمایتهای اولیه چگونه میتواند مرز بین مرگ و زندگی را برای یک انسان تعیین کند."
گزارشهای رسمی از سرنوشتهای تلخی خبر میدهد؛ از جمله پرونده رابرت باراکلو ۴۷ ساله که یک روز پس از آزادی، از ترس کارتنخوابی در سرمای شدید جان باخت، یا دارن دوچرتی ۴۸ ساله که به دلیل فشارهای روانی ناشی از نداشتن سرپناه، شش روز پس از آزادی دست به خودکشی زد.
علاوه بر این، آمار اخیر وزارت دادگستری نشان میدهد تعداد زندانیانی که به دلیل نقض شرایط آزادی مشروط به زندان بازگردانده شدهاند، به رکورد ۱۴,۳۴۹ نفر رسیده است. نکتهای قابل تأمل اینجاست که یکچهارم این بازگشتها صرفاً به دلیل عدم اقامت در آدرس تأییدشده بوده است. پوان دالیوال، مدیرعامل موسسه خیریه Revolving Doors، در این خصوص میگوید: "در حالی که زندانها با تراکم بیش از حد جمعیت مواجهند، بازگرداندن افراد فقط به دلیل نداشتن مسکن، اقدامی پوچ و بیمعنی است."
تجربه زیسته آسیبدیدگان نیز این ناکارآمدی ساختاری را تأیید میکند. استیون، یک شهروند ۳۱ ساله که در یک دهه گذشته چندین بار به زندان رفته و آزاد شده، میگوید: "گاهی مرا با تنها ۵ پوند پول نقد در جیب به خیابانها میفرستادند. بدون سرپناه و حمام، هیچ کارفرمایی به شما کار نمیدهد. در چنین شرایطی، بازگشت به مسیر جرم برای بقا، سادهترین راه ممکن به نظر میرسد." لیستهای انتظار حمایت از مسکن در زندان نیز آنقدر طولانی است که عملاً پیش از نوبت، زمان آزادی این افراد فرا میرسد.
با توجه به اینکه بیش از ۱۰۰ پرونده مرگ دیگر همچنان در دست بررسی است، کارشناسان هشدار میدهند که آمار واقعی قربانیان بیخانمانی پس از آزادی بسیار بالاتر از ارقام رسمی کنونی است. از سپتامبر ۲۰۲۱ تاکنون، در مجموع ۳۰۸ مورد مرگ در بازه ۱۴ روز پس از آزادی ثبت شده است که نیازمند توجه فوری نهادهای سیاستگذار میباشد.