چهار ماه از اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی گذشت؛ کالاها گران شدند و دولت به وعدههای خود عمل نکرد.
چهار ماه از آغاز اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی میگذرد که با هدف حمایت از معیشت خانوارها آغاز شده است. بررسیهای میدانی نشان میدهد اعتبار یک میلیون تومانی این طرح، اگرچه بخش کوچکی از هزینه خرید اقلام اساسی را تأمین میکند، اما نسبت به واقعیت قیمتها فاصله زیادی پیدا کرده است.
جزئیات طرح کالابرگ
اجرای طرح حمایتی کالابرگ الکترونیکی از ۱۶ بهمنماه شروع شد. بر اساس این طرح، دولت به هر نفر یک میلیون تومان اعتبار برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی اختصاص داده است؛ بنابراین یک خانواده چهار نفره در مجموع ۴ میلیون تومان اعتبار دریافت میکند. اقلام مشمول طرح شامل لبنیات (شیر، ماست، پنیر)، اقلام پروتئینی (گوشت قرمز، مرغ، تخممرغ)، روغن، برنج، ماکارونی، قند، شکر و حبوبات هستند.
از همان ابتدای اجرای این طرح، بسیاری از کارشناسان گفتهاند که این میزان یارانه پاسخگوی نیاز مردم در خرید کالاهای اساسی نیست. بهویژه در شرایط تورمی، استمرار اثربخشی این طرح نیازمند افزایش اعتبار متناسب با قیمتها است.
بررسی وضعیت فعلی
اکنون که چهار ماه از اجرای این طرح میگذرد، پرسش اصلی این است که اعتبار تخصیصی تا چه اندازه توانسته با واقعیت قیمتهای بازار همخوانی داشته باشد؟ بررسیها نشان میدهد که اگرچه کالابرگ توانسته بخشی از هزینه خرید کالاهای ضروری را پوشش دهد، اما قیمتهای روزافزون مواد غذایی باعث شده بسیاری از خانوارها اعتبار یک میلیون تومانی را ناکافی بدانند.
برخی مصرفکنندگان میگویند مبلغی که در آغاز طرح میتوانست اقلام بیشتری از سبد غذایی را تأمین کند، اکنون تنها برای خرید تعداد محدودی از کالاها کافی است.
اثر کالابرگ بر سبد غذایی خانوارها
شواهد نشان میدهد که طرح کالابرگ توانسته بخشی از مصرف کالاهای اساسی در دهکهای کمدرآمد را جبران کند. در سالهای اخیر، افزایش قیمت مواد غذایی باعث کاهش مصرف برخی اقلام مانند لبنیات، گوشت و برنج شده بود. حالا با تخصیص اعتبار مشخص برای خرید کالاهای اساسی، فشار هزینهای از بودجه نقدی خانوارها جدا شده است.
وضعیت کالاهای مشمول کالابرگ
لبنیات
گروه لبنیات از مهمترین اقلام مشمول طرح کالابرگ است که پیشبینی میشد با افزایش تقاضا مواجه شود. با این حال، افزایش قیمتهای غیررسمی و قیمت شیرخام به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان به عنوان منبع تأمین، باعث شده قیمت محصولات لبنی در بازار به میزان قابلتوجهی افزایش یابد.
قیمت محصولات لبنی شامل پنیر، ماست و شیر به شرح زیر است:
- پنیر سفید کمچرب ۳۰۰ گرمی: ۱۲۳ هزار تومان
- ماست پرچرب ۱.۸ کیلوگرمی: ۳۳۸ هزار تومان
- شیر پرچرب ۹۴۶ میلی لیتری: ۱۲۳ هزار و ۷۰۰ تومان
با اینکه بخشی از اعتبار خانوارها به خرید لبنیات اختصاص یافته، خانوارها به دلیل قیمت بالا معمولاً خرید این اقلام را ترجیح نمیدهند.
مرغ و تخممرغ
مرغ و تخممرغ، ارزانترین منابع پروتئین از دیگر کالاهایی هستند که بخش عمدهای از خریدهای کالابرگی را به خود اختصاص دادهاند. بر اساس مشاهدات، قیمت شانه ۳۰ عددی تخممرغ با کالابرگ بین ۴۴۰ تا ۵۷۹ هزار تومان است.
گوشت قرمز
قیمت گوشت چرخکرده ۸۰۰ گرمی ۹۷۰ هزار تومان و ران گوسفند یک کیلوگرمی ۱ میلیون و ۸۴۳ هزار تومان است. هرچند قیمتها بالا مانده، تأمین گوشت و دام کشتاری برای آنها کاملاً در دسترس است.
در مجموع، طرح کالابرگ با وجود برخی چالشها توانسته بخشی از فشار اقتصادی را از دوش خانوارها بردارد، اما نیاز به توجه بیشتر در زمینه اعتبار و قیمتهای بازار همچنان احساس میشود.