محمدامین آقامیری؛ از فعال دانشجویی تا چهره کلیدی فیلترینگ اینترنت

محمدامین آقامیری، متولد ۱۳۶۴، از دانشگاه صنعتی شریف مدرک دکتری، کارشناسی ارشد و کارشناسی خود را دریافت کرده است. پس از انتصاب او به عنوان دبیر شورای عالی فضای مجازی در اسفند ۱۴۰۱، انتقادات بسیاری به روابط خانوادگی‌اش و نقش او در سیاست‌های اینترنتی ایران مطرح شده است.

آقامیری پیش از این مسئولیت، معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات و سپس ریاست سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی را بر عهده داشت. در حال حاضر، به عنوان دبیر شورای عالی فضای مجازی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، او یکی از چهره‌های تأثیرگذار در سیاست‌گذاری اینترنت در ایران به شمار می‌رود. اگرچه او مسئول مستقیم فیلترینگ نیست، اما در جایگاه کلیدی قرار دارد و می‌تواند بر فرآیندهای کارشناسی و هماهنگی میان نهادهای تصمیم‌گیر تأثیر بگذارد.

برخی از منتقدان او را به خاطر رویکرد کنترل‌گرایانه‌اش در حکمرانی اینترنت مورد انتقاد قرار می‌دهند و اعتقاد دارند که مرکز ملی فضای مجازی تحت مدیریت او در برابر آزادسازی بیشتر اینترنت مقاومت می‌کند. با روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان، موضوع کاهش فیلترینگ به یکی از وعده‌های محوری تبدیل شده است، اما شورای عالی فضای مجازی، که آقامیری نقش محوری در آن دارد، به عنوان مانع اصلی شناخته می‌شود.

آقامیری نماینده نسلی است که سیاست‌های محدودکننده اینترنت را در قالب مفاهیم امروزی‌تری مانند «حکمرانی داده»، «استقلال دیجیتال» و «تنظیم‌گری سکوها» بازتعریف می‌کند. در حالی که نسل قدیمی این سیاست‌ها را به عنوان تهدیدی برای کشور تلقی می‌کردند، نسل جدید با زبانی تکنوکراتیک و بوروکراتیک به بیان آن می‌پردازد.

اوضاع پس از روی کار آمدن دولت پزشکیان به گونه‌ای است که به کاهش موانع دسترسی به اینترنت توجه خاصی معطوف شده است. در این بین، آقامیری به عنوان دبیر شورای عالی فضای مجازی در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند مانع از کاهش محدودیت‌ها شود. او معمولاً به صورت علنی با حذف فیلترینگ مخالفت نکرده اما مفهوم «حکمرانی قانونمند» و «مدیریت تدریجی فضای مجازی» را تأکید کرده و بدین ترتیب، موضوع فیلترینگ را به فرآیندهای پیچیده و بوروکراتیک تبدیل کرده است.

به طور کلی، آقامیری به عنوان یکی از چهره‌های اصلی سیاست‌گذاری اینترنت در ایران، به عنوان «مرد پشت پرده فیلترینگ» شناخته می‌شود و برخی بر این باورند که او از معماران مدل جدید محدودسازی اینترنت در کشور است.