تورم به بازار فیلترشکنها رسید؛ قیمتها تا ۱۰ برابر افزایش یافت.
در ماههای اخیر، با قطعیهای مکرر و محدودیتهای دسترسی به اینترنت بینالملل، بازار فیلترشکن نیز به شدت تحت تأثیر تورم قرار گرفته و قیمتها به شدت افزایش یافته است.
افزایش هزینهها
برای یک خانواده دو نفره با مصرف معمولی ۵۰ گیگ برای هر نفر، هزینه ماهانه فیلترشکن از ۱۸۵ هزار تومان به حدود یک میلیون و ۴۳۸ هزار تومان رسیده است. پیش از دیماه ۱۴۰۴، قیمت بستههای فیلترشکن در بسیاری از کانالها، بهطور میانگین بین ۱,۳۰۰ تا ۲ هزار تومان برای هر گیگ بود. برای مثال، بسته ۳۰ روزه ۳۰ گیگابایتی با قیمت ۵۹ هزار و ۹۰۰ تومان، یعنی هر گیگ حدود ۱,۹۹۶ تومان عرضه میشد.
تعرفههای جدید
اما اکنون، با گذشت سه ماه و نیم از آغاز اختلالها، قیمت بسته ۳۰ روزه ۳۰ گیگابایتی به ۴۳۹ هزار تومان رسیده و بنابراین، هر گیگ حدود ۱۴ هزار و ۶۳۳ تومان هزینه دارد. همچنین، قیمت بسته ۵۰ گیگابایتی ۳۰ روزه از ۹۲ هزار و ۵۰۰ تومان به ۷۱۹ هزار تومان افزایش یافته است، که هر گیگ به قیمت تقریبی ۱۴ هزار و ۳۸۰ تومان رسیده است. این به معنای افزایش ۶۲۶ هزار و ۵۰۰ تومانی و رشدی معادل ۶۷۷ درصدی در مدت کمتر از ۶ ماه است.
تحلیل هزینههای خانوار
برای محاسبه هزینه یک خانواده دو نفره که هر نفر ماهیانه یک بسته ۵۰ گیگابایتی مصرف کند، هزینهها به این ترتیب هستند:
- قبل از جهش قیمتها: ۹۲,۵۰۰ تومان × ۲ نفر = ۱۸۵,۰۰۰ تومان در ماه
- پس از تعرفه جدید: ۷۱۹,۰۰۰ تومان × ۲ نفر = ۱,۴۳۸,۰۰۰ تومان در ماه
بدین ترتیب، یک خانواده دو نفره حالا باید ماهانه یک میلیون و ۲۵۳ هزار تومان بیشتر نسبت به قبل پرداخت کند.
تغییر در سبد خرید خانوار
تا چند سال پیش، فیلترشکن برای بسیاری از کاربران ابزاری جانبی محسوب میشد. اما اکنون برای بسیاری، به ابزاری ضروری برای کار، آموزش و ارتباطات روزمره تبدیل شده است. این بدین معنی است که افزایش قیمت فیلترشکن، به یک هزینه تازه در سبد خرید خانوارها افزوده شده است.
کیفیت اینترنت و هزینهها
نکتهای مهم این است که این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که کاربران بهبود قابل توجهی در کیفیت اینترنت مشاهده نکردهاند. طراحیهای جدید در این حوزه نشان میدهد که کاربران باید برای عبور از محدودیتها، هم هزینه اینترنت و هم هزینه فیلترشکن را پرداخت کنند؛ در حالی که هنوز کیفیت مطلوب برای آنها وجود ندارد.
رشد بازار فیلترشکن
بازار فیلترشکن علیرغم محدودیتهای رسمی و مخالفتها، بزرگتر و سودآورتر شده است. در مقایسه بستههای ۶۰روزه، قیمتهای بسته ۵۰ گیگابایتی که پیشتر ۱۳۵ هزار تومان بود، اکنون به ۹۹۹ هزار تومان رسیده و این نشاندهنده رشد ۷.۴ برابری است. همچنین، در بسته ۲۰۰ گیگابایتی، قیمت از ۳۸۶ هزار تومان به ۳ میلیون و ۶۳۹ هزار تومان افزایش یافته است.
این دادهها نشانهدهنده یک بازار گسترده است که نهتنها کوچک نشده، بلکه با افزایش قیمتها و تقاضا مواجه است. این موضوع میتواند پرسشهای عمیقتری را در مورد ذینفعان و کیفیت این بازار ایجاد کند.