کوسههای سفید همیشه پس از حمله نهنگهای اورکا فرار نمیکنند
کوسههای سفید بزرگ با نام علمی Carcharodon carcharias بهطور معمول بهعنوان نماد کابوسهای دریایی معرفی میشوند، اما این جانوران بدنام ممکن است خود طعمه نهنگهای اورکا، با نام علمی Orcinus orca، شوند که با عنوان نهنگ قاتل نیز شناخته میشوند.
به گفته چارلی هوونیرز، مدیر کنسرسیوم پژوهشهای دریایی و ساحلی دانشگاه فلایندرز در استرالیا، این نهنگها تنها شکارچیانی هستند که ظرفیت کشتن یک کوسه سفید بزرگ را دارند. این واقعیت در سال ۲۰۱۵ بهطور ویژهای مطرح شد، زمانی که مسافران یک قایق غواصی در قفس در جزایر نپتون استرالیا شاهد شکار یک کوسه سفید بزرگ توسط گروهی از اورکاها بودند. پس از این حادثه، کوسههای سفید به مدت تقریباً دو ماه از آن ناحیه ناپدید شدند. بسیاری از افراد بر این باورند که نهنگهای قاتل دلیل این ناپدید شدن بودهاند و به موارد مشابهی در آفریقای جنوبی اشاره کردند. پژوهشگران اعتقاد دارند که چنین رویدادهایی سبب میشود تا کوسهها بهطور ناگهانی محلهای تجمع خود را در سواحل ترک کنند. بعضی مقالات نیز پیشنهاد کردهاند که این غیبتها میتواند از چند هفته تا چند ماه و حتی بیشتر به طول بینجامد.
هوونیرز ابراز کرد که ناپدید شدن ناگهانی کوسههای سفید پس از حمله نهنگهای قاتل، یا حتی صرفاً به علت حضور آنها، در نقاط مختلفی چون آفریقای جنوبی و کالیفرنیا مشهود بوده است. با این حال، یک مطالعه جدید که در نشریه Wildlife Research منتشر شده و هوونیرز نیز از نویسندگان آن است، نشان میدهد که اورکاها همیشه دلیل این وقایع نیستند. این تیم پژوهشی برای تحلیل ناپدید شدن کوسهها، دادههای رهگیری آکوستیک و سوابق مشاهده گردشگری را به مدت بیش از ۱۰ سال بررسی کردند. این بازه زمانی بلندمدت به وضوح با پژوهشهای پیشین که عمدتاً بر دادههای مشاهدهای تکیه کرده بودند، در تضاد است.
هوونیرز عنوان کرد: "پژوهش ما نشان میدهد که غیبتهای طولانی میتوانند بهطور طبیعی اتفاق بیفتند، حتی در صورتی که هیچ نهنگ قاتلی وجود نداشته باشد. در طول ۱۲ سال، ما ۶ مورد غیبت طولانی ثبت کردیم که تنها یکی از آنها با حضور نهنگهای قاتل همزمان بود." یافتههای این تحقیق همچنین نشان میدهد که نهنگهای قاتل بهتنهایی همیشه عامل غیبتهای طولانی کوسههای سفید نیستند. به عبارت دیگر، ناپدید شدن کوسهها در جزایر نپتون ممکن است پدیدهای طبیعی باشد و نه نتیجه مستقیم قتل.
طولانیترین غیبت ثبتشده در این پژوهش، که بیش از رویداد جزایر نپتون نیز به طول انجامید، در زمانی اتفاق افتاد که هیچ نهنگ قاتل شناختهشدهای در منطقه حضور نداشت. در واقع، وجود نهنگهای قاتل و مرگ کوسهها تنها میتواند به غیبتهای کوتاهمدت منجر شود. هوونیرز همچنین گفته است که ترک موقتی منطقه توسط کوسهها ممکن است تحت تأثیر عوامل دیگری نیز قرار گیرد، از جمله نشانههای محیطی مشترک و سیگنالهای شیمیایی مانند نکرومونها که در زمان مرگ کوسه آزاد میشود.
لورن مایر، دانشمند علوم دریایی در دانشگاه فلایندرز و یکی از نویسندگان مقاله، متذکر شد که "این مطالعه اهمیت پایش بلندمدت را برای درک جابهجاییها و وفاداری مکانی کوسههای سفید روشن میکند و در عین حال، این تصور را به چالش میکشد که نهنگهای قاتل بهطور دائم یا بهتنهایی مسئول غیبتهای طولانیمدت کوسهها هستند." نتیجهای که از این تحقیق بهدست میآید این است که ناپدید شدن کوسهها همواره به نهنگهای قاتل وابسته نیست و این موجودات بزرگ ممکن است تنها در حال پیگیری الگوهای طبیعی رفتاری خود باشند.