چگونه VPN کار میکند؟ بررسی تونلگذاری و پروتکلهای امنیتی شبکه
در این مطلب به بررسی نحوه کار VPN میپردازیم. از تونلگذاری رمزنگاریشده گرفته تا پروتکلهای امن شبکه، به بیانی ساده توضیح خواهیم داد که این فناوری چگونه عمل میکند و چه محدودیتهایی دارد.
VPN چگونه عمل میکند؟
امروزه، VPN به ابزاری برای بسیاری تبدیل شده که به سادگی بر روی گوشی یا لپتاپ فعال میشود. اما در پشت این تغییر ساده، چه رویدادی در سطح شبکه رخ میدهد؟ آیا واقعاً مسیر اینترنت ما دچار تغییر میشود؟ چه بخشهایی رمزگذاری میشوند و چه بخشهایی نه؟ و کجاست این «تونل» معروف؟ VPN که مخفف Virtual Private Network یا «شبکه خصوصی مجازی» است، سالها پیش برای اتصال امن کارکنان به شبکه داخلی شرکتها طراحی شد. ایده اصلی این بود که چطور میتوان از اینترنت عمومی، که همواره در معرض شنود است، یک مسیر خصوصی و امن ایجاد کرد.
برای درک نحوه عمل VPN، باید ابتدا بدانیم وقتی بدون VPN به اینترنت متصل میشویم چه رخ میدهد. وقتی آدرس یک وبسایت را وارد میکنید، درخواست شما از طریق مودم یا دیتای موبایل به ارائهدهنده اینترنت میرسد و سپس به سرور مقصد انتقال مییابد. در این مسیر، برخی اطلاعات قابل مشاهده هستند و بسته به نوع ارتباط، بخشهایی نیز رمزگذاری میشوند. VPN در همین نقطه وارد عمل میشود و با ساخت یک تونل رمزنگاریشده میان دستگاه شما و یک سرور واسط، مسیر تبادل داده را تغییر میدهد.
چگونه تغییر مسیر اتفاق میافتد؟
اگر مسیر اینترنت عادی شما یک خط مستقیم باشد، VPN این خط را به یک مسیر دو مرحلهای تبدیل میکند. با فعال شدن VPN، درخواست شما ابتدا به یک سرور واسط ارسال میشود. در اینجا، یک تونل رمزنگاریشده بین دستگاه شما و سرور VPN ایجاد میشود. از لحظه اتصال، تمام ترافیک اینترنتی شما یا بخشی از آن به داخل این تونل رمزگذاری میشود. نتیجتاً، ارائهدهنده اینترنت شما نمیتواند ببیند به چه وبسایتهایی متصل میشوید و فقط یک ارتباط رمزگذاری شده را مشاهده میکند.
تفاوت VPN با یک پراکسی ساده در این است که VPN معمولاً ارتباط را در سطح سیستمعامل تونل میکند و از این طریق، تمامی اپلیکیشنها میتوانند از آن استفاده کنند. این تغییر مسیر، IP عمومی شما را برای مقصد تغییر میدهد و دادهها تا رسیدن به سرور VPN رمزگذاری میشوند. با این حال، VPN به معنای «ناپدید شدن کامل» در اینترنت نیست. امنیت آن وابسته به نحوه پیادهسازی و پروتکلهای مورد استفاده است.
چیستی تونلگذاری
تونلگذاری یا Tunneling یکی از مفاهیم اصلی در درک VPN است. هنگامی که میگوییم VPN یک تونل بین دستگاه شما و سرور ایجاد میکند، منظور یک مسیر فیزیکی مجزا نیست؛ بلکه یک مسیر منطقی و رمزنگاریشده در دل زیرساخت عمومی است. برای تصور این مفهوم، فرض کنید نامهای را میخواهید ارسال کنید. در حالت عادی، نامه داخل یک پاکت قرار میگیرد، اما با استفاده از تونلگذاری، نامه در یک جعبه بزرگتر قرار میگیرد و روی آن فقط آدرس واسطه نوشته میشود.
با فعال شدن VPN، بستههای داده ابتدا کپسوله میشوند و شامل یک لایه جدید میشوند. این لایه اطلاعات مربوط به سرور VPN را در بر میگیرد. پس از آن، ساختار به سمت سرور VPN ارسال میشود و از دید ارائهدهنده اینترنت، فقط یک ترافیک رمزنگاریشده مشخص است. تونلگذاری معمولاً آغازش با یک مرحله مذاکره اولیه به نام Handshake انجام میشود، که در آن دستگاه شما و سرور VPN در مورد نوع رمزنگاری و پروتکل توافق میکنند. به این ترتیب، تونل فعال میشود و تمام ترافیک اولیه از داخل آن عبور میکند.
