«اینترنت پرو» برای کسبوکارها؛ اینترنت طبقاتی بهطور رسمی معرفی شد
اینترنت عمومی در ایران به عنوان یک زیرساخت قابل اتکا دیگر کارآیی ندارد و در هفتههای اخیر، به واسطه فیلترینگ و اختلالهای گسترده، راهی صرفاً خاص برای گروهی محدود از کاربران مشخص شده است. طرح «اینترنت پایدار سازمانی» یا به اصطلاح «اینترنت پرو»، به اپراتورها اجازه میدهد این سرویس را به کاربران تجاری خود ارائه دهند.
این مسئله به وضوح نشاندهنده شکلگیری اینترنت طبقاتی است؛ مسیری رسمی و پولی که قرار است دسترسی پایدار به اینترنت جهانی را فقط برای بخشی از کاربران فراهم کند. بر اساس اسناد بررسیشده، اپراتورهای اینترنت مشغول ارائه سرویسی تحت عنوان «اینترنت پایدار سازمانی» به کسبوکارها هستند. این سرویس متعهد شده است که حتی در شرایط اختلالات شدید اینترنت بینالملل نیز پایدار باشد و دسترسی به منابع جهانی را برای کسبوکارها فراهم کند.
در حال حاضر، «همراه اول» شروع به ارائه این سرویس کرده است و سایر اپراتورها نیز قرار است به این روند بپیوندند. به عبارت دیگر، در حالی که اینترنت عمومی برای میلیونها کاربر کند، فیلتر و غیرقابل استفاده میشود، گروه خاصی از کاربران امکان دسترسی به اینترنت آزاد جهانی را خواهند داشت. این اولین بار است که چنین سرویسی به شکل آشکار در دسترس عدهای قرار میگیرد.
جایگاه این تصمیم
منابع غیررسمی نشان میدهند که در پی قطعیها و محدودیتهای شدید اینترنت در دی و بهمنماه، نهادهای صنفی و تشکلهای فعال در اقتصاد دیجیتال جلساتی با گروههای تصمیمگیر و مقامات دولتی داشتهاند و از مشکلات ناشی از قطع اینترنت برای کسبوکارها سخن گفتهاند. نتیجه نهایی به طراحی یک نوع دسترسی مجزا به نام «اینترنت ضروری» برای جلوگیری از فروپاشی اقتصادی کسبوکارها برمیگردد.
دولت به جای اصلاح شرایط اینترنت عمومی و جلوگیری از قطع آن، به ایجاد دسترسیهای جداگانه پرداخته است؛ به گونهای که این دسترسی تنها شامل کسانی میشود که در چارچوب مشخص شده قرار بگیرند. هزینه فعالسازی این سرویس برای هر مشترک حدود 1 میلیون و 980 هزار تومان است و با احتساب ارزش افزوده به 2 میلیون و 178 هزار تومان میرسد. همچنین، ترافیک سایتهای فیلتر شده به ازای هر گیگابایت حدود 40 هزار تومان محاسبه میشود.
جزئیات فنی و شرایط سرویس
این مدل از اینترنت به عنوان کالایی قابل خرید عرضه میشود. این سرویس، به جای تضمین دسترسی آزاد، به دسترسی پولی تبدیل شده است. در اسناد فنی این سرویس به عبارت «بهرهمندی از سرویس تحریمشکن» اشاره شده که عملاً میتواند محدودیتهای اینترنت عمومی را دور بزند. با ثبتنام در این سرویس، کسبوکار میتواند برای هر فردی که لازم میداند، آن را فعال کند.
فرآیند فعالسازی این سرویس به شدت کنترل شده است و شامل تطبیق کد ملی و شماره تلفن در سامانههای مربوطه، احراز هویت از طریق «دولت من» و در برخی موارد، اتصال شماره به حساب بانکی است. با توجه به این شرایط، میتوان به وضوح دید که این نوع دسترسی به هیچوجه محرمانه نیست و کاملاً قابل شناسایی است.
تصویر کلی وضعیت جدید
در نهایت، وضعیت جدید نشان دهنده ایجاد یک اینترنت تقسیم بندی شده است. به جای بازگرداندن اینترنت پایدار برای همه، مسیری خاص برای گروهی از کاربران ایجاد شده است که برای دسترسی به اینترنت امن و جهانی هزینه میپردازند و در مقابل، اکثریت جامعه دسترسی محدود و ناپایداری خواهند داشت. بنابراین، این تدبیرهای اقتصادی به جای حل مشکل دسترسی اینترنت، به تفکیک و طبقه بندی آن منجر شده است.
