ابلاغ سند راهبردی پدافند غیرعامل الکترونیک؛ وزارت ارتباطات موظف به قطع ارتباط با شبکههای خارجی شد
سند راهبردی پدافند غیرعامل الکترونیک کشور با هدف ارتقاء تابآوری زیرساختهای حیاتی و مقابله با تهدیدات الکترونیکی، در جلسهای از کارگروه دائمی پدافند غیرعامل به تصویب رسید. این سند که اعتبار 10 ساله دارد، وظایفی را برای دستگاههای اجرایی مشخص کرده و نقش ویژهای برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تعریف کرده است.
جزئیات سند و وظایف وزارت ارتباطات
در مقدمه این سند به وابستگی گسترده زیرساختهای کشور به تجهیزات الکترونیکی، شبکههای ارتباطی و ماهوارهها اشاره شده و تاکید شده که این وابستگی کشور را در معرض تهدیدات نوینی قرار داده است. تهدیداتی که به وضوح در جنگ 12 روزه اخیر تجربه شده و قادر به هدف قرار دادن زندگی مردم و خدمات حیاتی هستند.
بر اساس این سند، پدافند غیرعامل الکترونیک شامل اقدامات پیشگیرانهای است که هدف آن تضمین استفاده پایدار از سرمایههای الکترونیکی و مدیریت بحران در برابر تهدیدات دشمن است. دامنه این سند تمامی دستگاههای اجرایی دارای زیرساختهای الکترونیکی با اهمیت بالا را در برمیگیرد و اجرای آن توسط سازمان پدافند غیرعامل کشور هدایت میشود.
در بخش «وظایف دستگاههای اجرایی»، وزارت ارتباطات بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی معرفی و مسئولیتهایی که بهطور مستقیم به مدیریت شبکه ارتباطی و اینترنت کشور مربوط میشود به آن سپرده شده است. این وزارتخانه موظف است با همکاری قرارگاه پدافند غیرعامل الکترونیک، برای آمنسازی زیرساختهای الکترونیکی کشور بهویژه در زمینههای ارتباطی سیمی و بیسیم، شبکه زیرساخت ملی، ارتباطات ماهوارهای و سامانههای فضاپایه اقدام کند.
از دیگر وظایف مهم وزارت ارتباطات، صیانت و پدافند از مرزهای الکترونیکی کشور است. این موضوع شامل پایش آسیبپذیریها و تشخیص تهدیدات الکترونیکی در لایه شبکه میشود. همچنین، این وزارتخانه باید اقداماتی برای مقابله با حملات الکترونیکی و محدود کردن آنها در چارچوب سیاستهای پدافند غیرعامل انجام دهد.
مدیریت شبکهها و ارتباطات خارجی
بر اساس سند، یکی از وظایف وزارت ارتباطات، آمادهسازی مسیرهای جایگزین مخابراتی و اینترنتی و ایجاد امکان قطع و وصل شبکههای خارجی متصل به شبکه ملی اطلاعات است. این وظیفه بیانگر مسئولیت وزارت ارتباطات در طراحی و آمادهسازی سازوکاری است تا در شرایط تهدید، امکان مدیریت ارتباط شبکه داخلی به شبکههای خارجی فراهم گردد.
هدف این اقدام حفظ تداوم کارکرد زیرساختهای حیاتی و افزایش پایداری شبکه در برابر تهدیدات الکترونیکی است. وزارت ارتباطات موظف شده است مسیرهای ارتباطی جایگزین را بهگونهای آماده کند که در صورت بروز اختلال یا تهدید، خدمات حیاتی ارتباطی کشور دچار وقفه نشود.
نقش بینالمللی و همکاریها
این سند همچنین مسئولیت دفاع از منافع ملی ایران در مجامع بینالمللی ارتباطات را به وزارت ارتباطات واگذار کرده و این کار باید با «دیپلماسی پدافندی» صورت گیرد. وزارت ارتباطات همچنین باید با گروههای واکنش سریع بینالمللی در حوزه تهدیدات الکترونیکی ارتباط برقرار کرده و گزارشهای دورهای از وضعیت زیرساختهای الکترونیکی کشور را به قرارگاه پدافند غیرعامل الکترونیک ارسال کند.
تقسیم کار میان دستگاهها
علاوه بر وزارت ارتباطات، وظایف مشخصی نیز برای وزارت دفاع، نهادهای اطلاعاتی، سازمان پدافند غیرعامل، سپاه پاسداران، وزارت علوم، وزارت صمت و گمرک تعیین شده است. این وظایف شامل تولید تراشه بومی، کنترل واردات تجهیزات مشکوک، پشتیبانی اطلاعاتی و توسعه نیروی انسانی متخصص میشود.
بر اساس این سند، تمامی دستگاههای دارای زیرساخت الکترونیکی موظف به تدوین برنامه سالانه پدافند غیرعامل و پیشبینی منابع مالی مربوطه در بودجه هستند. این سند از تاریخ ابلاغ لازمالاجراست و سازمان پدافند غیرعامل کشور وظیفه نظارت بر اجرای آن و ارائه گزارش سالانه عملکرد دستگاهها به کارگروه دائمی را دارد.