قطع اینترنت، نشانه‌ای از بحران در مدیریت روایت در ایران

اشتراک‌گذاری سریع

امیرحسن موسوی بر این باور است که مشکل کنونی ایران تنها به قطع اینترنت محدود نمی‌شود؛ بلکه بحران اصلی ناتوانی در ایجاد اعتماد و گفتگو است.

قطع اینترنت در ایران تنها یک تصمیم فنی یا امنیتی نیست؛ بلکه پشت آن دیدگاه قدیمی نسبت به رسانه، افکار عمومی و روایت وجود دارد. امیرحسن موسوی، متخصص حوزه ارتباطات، این مساله را در گفتگویی که پیش از اتصال مجدد اینترنت ضبط شده، بیان کرده است. او در سال‌های اخیر به موضوع «بحران ارتباطات بحران» پرداخته و معتقد است که ایران با چالش بزرگ ارتباطات بحران روبرو است. موسوی می‌گوید سال‌هاست در ایران، افرادی درباره تصمیماتی توضیح می‌دهند که در واقع خودشان در فرایند تصمیم‌گیری نقشی ندارند. در موضوع اینترنت یا حتی سیاست خارجی، بارها شاهد بوده‌ایم که افرادی وعده می‌دهند یا توضیحاتی ارائه می‌کنند، در حالی که در واقع تصمیم‌گیرنده نیستند.

این متخصص ارتباطات تصریح می‌کند که از اواخر دهه 90 به بعد، اینترنت در ایران نه تنها به‌عنوان یک ابزار ارتباطی بلکه به‌عنوان تهدیدی تلقی شده، چراکه قابلیت انحصار روایت را از بین برده است. در رسانه‌های سنتی، امکان مدیریت کامل روایت وجود داشت؛ با یک صداوسیما و چند روزنامه محدود، یک روایت غالب به گوش میلیون‌ها نفر می‌رسید. اما اینترنت با منطق تک‌صدایی سازگار نیست. به عقیده موسوی، در دنیای امروز، حقیقت از طریق گفتگو شکل می‌گیرد و دوران یک‌طرفه صحبت کردن به پایان رسیده است.

اینترنت و پلتفرم‌ها نماد این تغییر هستند؛ جایی که روایت‌ها با یکدیگر رقابت می‌کنند و افکار عمومی روایتی را می‌پذیرد که به تجربیات و درک مردم از واقعیت نزدیک‌تر باشد. از نگاه موسوی، وقتی ساختار رسمی توان تولید روایت قانع‌کننده را از دست می‌دهد، به‌جای رقابت روایی، به حذف روایت‌های رقیب متوسل می‌شود؛ جایی که قطع اینترنت، فیلترینگ و محدودسازی معنا پیدا می‌کند.