قیمت جدید لبنیات پس از حذف ارز ترجیحی اعلام شد

حذف ارز ترجیحی و افزایش مداوم قیمت‌ها موجب شده تا لبنیات برای بسیاری از خانواده‌ها به کالایی قابل حذف تبدیل شود. گرانی‌های اخیر و کارایی پایین طرح کالابرگ، سبب کاهش مصرف لبنیات در سبد خانوار رقم زده است.

بر اساس آمارها و گزارش‌های رسمی منتشرشده در سال‌های اخیر، سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود 60 تا 70 کیلوگرم در سال رسیده است. این در حالی است که استاندارد جهانی مصرف لبنیات حدود 160 کیلوگرم است. کاهش مصرف شیر، ماست و پنیر در سبد خانوار، به‌ویژه در دهک‌های درآمدی پایین، نشان می‌دهد که لبنیات بیش از آنکه یک کالای ضروری باشد، به کالایی نیمه‌لوکس تبدیل شده است.

حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی در سال‌های گذشته که با هدف اصلاح ساختار یارانه‌ها و جلوگیری از رانت اجرا شد، آثار خود را به سرعت بر بازار لبنیات گذاشت. افزایش قیمت نهاده‌های دامی، بالا رفتن هزینه تولید شیر خام و در نهایت رشد قیمت محصولات لبنی، زنجیره‌ای از گرانی را پدید آورد که مستقیم مصرف‌کننده نهایی را هدف قرار داد. پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت شیر، ماست، پنیر و سایر فرآورده‌های لبنی در چند مرحله افزایش یافت و برخی اقلام لبنی رشد چندبرابری قیمت را در مدت‌زمانی کوتاه تجربه کردند. این وضعیت به کاهش تقاضا و افت مصرف منجر گردید.

دولت در واکنش به تبعات حذف ارز ترجیحی، سیاست کالابرگ الکترونیکی را به‌منظور حمایت از مردم در برابر تورم ناشی از این طرح در دستور کار قرار داد. این طرح نیز لبنیات را در فهرست کالاهای مشمول قرار داده است. با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد که میزان اعتبار اختصاص‌یافته، تنوع محدود اقلام و فاصله قابل‌توجه قیمت کالابرگی با بازار آزاد، نتوانسته است کاهش مصرف لبنیات را به‌طور جدی جبران کند. بسیاری از خانوارها ترجیح می‌دهند اعتبار کالابرگ خود را صرف کالاهای سیرکننده‌تر و ارزان‌تر کنند و بنابراین لبنیات همچنان از سبد مصرفی آن‌ها حذف یا محدود می‌شود.